Menu
Vyhledávání
Fotogalerie

Promocja książek: Jadwiga Badura, Kocham nasz Kościół; Jan Kliber, Radość z domu Bożego
zobrazení: 706
Další fotografie...
Kalendář
<<  Listopad  >>
PoÚtStČtSoNe
  1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30    
Doporučujeme

Fotogalerie

Zajímavosti

Szopka bożonarodzeniowa (fragment pracy magisterskiej)

„(...) Wyraz szopka oznacza prowizoryczny budynek gospodarczy, w tym wypadku stajenkę, tradycyjnie uznawaną w Polsce za miejsce narodzin Chrystusa w Betlejem. Jako nazwa gatunkowa termin szopka występuje obocznie do nazwy jasełka, oznaczającej żłóbek (łac. praesaepe). W sensie rodzajowym oba te terminy mają kilka znaczeń, odnoszą się bowiem do: 1. omawianego tu przede wszystkim bożenarodzeniowego gatunku lalkarskiego; 2. dekoracji i figur statycznie przedstawiających okoliczności narodzin Jezusa – tak w wersji stacjonarnej, stosowanej głównie w kościołach (franciszkański zwyczaj adoracji żłóbka), jak i w zminiaturyzowanej przenośnej (tzw. szopka kolędnicza – termin R. Reinfussa); 3. ich odmian zmechanizowanych; 4. niektórych przedstawień bożenarodzeniowych w tzw.”żywym” planie aktorskim, określanych zwykle w opozycji do dwu grup poprzednich jako jasełka teatralne”.


Należy wyjaśnić również, co dokładnie oznacza pojęcie „jasełka”. „Jasełka to widowiska o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich. (...) Teksty jasełkowe, najczęściej gwarowe, były w większości anonimowe. Przerabiano je wielokrotnie, między innymi ze względu na fakt, że zawierały wątki odwołujące się do aktualnych wydarzeń. Do znanych opracowań literackich należą jasełka napisane przez Lucjana Rydla pt. Betlejem polskie”.

Pomysłodawcą wystawienia pierwszych jasełek był prawdopodobnie św. Franciszek z Asyżu. Wraz ze swoimi braćmi odtworzył narodzenie się Jezusa podczas Pasterki odprawianej w lesie. Od tego czasu zwyczaj ten szybko się rozprzestrzeniał po Europie, aż w XIII wieku dotarł również do Polski. W XVI wieku szopka przedstawiana była na górzystym tle, a wiek później zaczęły pojawiać się w niej postacie diabła, czarownicy, czy też śmierci. Szopka wzbogaciła się wtedy również o postacie reprezentujące różne stany społeczne. Od 1736 roku Kościół zabronił wystawiania jasełek w świątyniach. Rozprzestrzenił się więc zwyczaj obchodzenia z szopkami domów. Szopka na ten użytek trochę się zmieniła. Był to trójwymiarowy budynek z kurtyną, gdzie narodzenie Jezusa odgrywały marionetki. Te tzw. szopki obnośne dały początek szopkom wystawianym w domach pod choinką. W XIX wieku szopka wróciła do kościołów. Pozbawiona była elementów humorystycznych, natomiast wzbogacono ją o akcenty narodowe. W obecnych czasach najpiękniejsze są szopki krakowskie. „Pojawiły się w połowie XIX w. Ich twórcami byli cieśle i murarze z Krakowa i okolicznych wsi, którzy dali początek całym rodom budowniczych szopek. Wzorem stały się zabytkowe budowle miasta: Wawel, kościół Mariacki, Sukiennice, Barbakan. Bajecznie kolorowe szopki krakowskie do dziś zachwycają starannością wykonania i różnorodnością szczegółów architektonicznych: kolumnad, wieżyczek, arkad, balustrad, gotyckich witraży, galeryjek. Co roku w Krakowie, na początku grudnia, odbywa się konkurs szopek”.

Wystawianie jasełek w czasie bożonarodzeniowym jest stale popularne. Szczególnie lubiane są przedstawienia realizowane przez dzieci. Przygotowują je one w szkole, aby później móc je wystawić przed rodzicami w ramach uroczystej akademii świątecznej.

Często spotykane są również szopki ustawiane pod choinką. Wykonywane są z różnych materiałów, na przykład z papieru, masy solnej czy też drewna. Tak więc, ten zwyczaj ciągle jest aktualny i cieszy się dużym zainteresowaniem.

szopki krakowskie:

Źródła:
Ferenc E.: Polskie tradycje świąteczne. Drukarnia i Księgarnia Św. Wojciecha, Poznań 2000.
Hryń-Kuśmierek R., Śliwa Z.: Encyklopedia tradycji polskich. Wydawnictwo Podsiedlik-Raniowski i spółka, Poznań 2000.
Pośpiech J.: Zwyczaje i obrzędy doroczne na Śląsku. Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu, Opole 1987.
Wierzbowski R.: O szopce. Studia i szkice. Wybór i opracowanie M. Waszkiel. Polski Ośrodek Lalkarski POLUNIMA, Łódź 1990.
Nejbližší akce
Novinky
12.03.2017: Sprawozdanie z życia religijno-kościelnego Parafii ŚKEAW w Hawierzowie Suchej za rok 2016
Výroční zprávu ze života a práce sboru najdete zde.

28.12.2016: Porządek nabożeństw - 2017 - Přehled bohoslužeb

Právě vyšel nový přehled služeb Božích na rok 2017. V "papírové" podobě jej můžete obdržet od prosince v kostele při bohoslužbách nebo ve sborovém domě. Celý pořádek je ke ztažení zde.


09.01.2016: Projekt na záchranu varhan
Podrobné informace o varhanách v evangelickém kostele v Havířově-Prostřední Suché naleznete v tomto článku.

31.12.2015: Porządek nabożeństw 2016

Právě vyšel nový přehled služeb Božích na rok 2016. V "papírové" podobě jej můžete obdržet od prosince v kostele při bohoslužbách nebo ve sborovém domě. Náhled obálky najdete zde. Celý pořádek je ke ztažení zde

© 2003-2017 sbor Slezské církve evangelické augsburského vyznání v Havířově-Prostřední Suché
Tento web byl vytvořen prostřednictvím redakčního systému phpRS.