Menu
Vyhledávání
Kalendář
<<  Červen  >>
PoÚtStČtSoNe
     1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Fotogalerie

Dějiny

Zbór w Suchej - na drodze do usamodzielnienia

Straszliwa w swych następstwach wojna zmieniła dotychczasowy układ narodowościowy. Do zboru w Błędowicach nie mógł powrócić ks. kons. Karol Teper, zwolniony podczas wojny ze służby w Kościele. Na farę w Błędowicach przybył ks. Franciszek Budinský, zaś do Suchej od października 1945 r. skierowany został pochodzący z Bystrzycy ks. Jerzy Czyż.


Jako administrator tworzącego się zboru Sucha-Stonawa z zapałem zabrał się do pracy. Pierwsze polskie nabożeństwo odprawione zostało się w niedzielę 14 października. Po nabożeństwie odbyło się zebranie przedstawicieli gminy szkolnej i cmentarnej, na którym uchwalono założenie samodzielnego zboru i zwrócono się z prośbą o zgodę na taki stan rzeczy do prezbiterstwa błędowickiego. Wkrótce urządzone zostało mieszkanie dla księdza na piętrze byłej szkoły, zaś na parterze powstała kancelaria, mieszkanie dla kościelnego oraz sala parafialna. Jako wyraz powstania osobnego zboru, zdecydowano na zebraniu 31 grudnia 1945 r. zorganizować w następnym roku własną konfirmację. Tak się też stało – ks. Czyż konfirmował wówczas 37 dzieci: 24 z polskich szkół i 3 z czeskiej w Suchej oraz 10 uczniów ze Stonawy.
Po prawnym zatwierdzeniu Kościoła w roku 1948 pastorowie mogli wrócić na swoje przedwojenne stanowiska. Ks. Jerzy Czyż odszedł pod koniec listopada do swej rodzinnej Bystrzycy, zaś do Suchej zgodził się przybyć po 17 latach nieprzerwanej służby w Nawsiu ks. Gustaw Szurman. Objął administraturę zboru z dniem 1 grudnia 1948 r. 14 stycznia 1949 r. Krajowa Rada Narodowa w Ostrawie uznała samodzielność zboru w Suchej. Stan ten potwierdziła uchwała Synodu ŚKEAW z dnia 25 czerwca 1950 r.
Powiększony kościół kolejny raz okazał się zbyt mały. Na przełomie lat 40. i 50. w świątyni dobudowano pawłacze. Podniosłą uroczystość przeżył zbór 31 października 1949 r., podczas poświęcenia organów, zamówionych w firmie Tuček z Kutnej Hory. Z tej okazji ks. Gustaw Szurman wydał broszurę okolicznościową ze zdjęciem kościoła, prezentującą dotychczasową historię suskich ewangelików.
Lata 1949 i 1950 to okres stabilizacji życia zborowego. Sukcesywnie zwiększał się udział w nabożeństwach oraz liczba komunikantów. Po odstąpieniu Stonawy zbór suski tworzyło 3215 dusz. Od 1947 r. kuratorem był Gustaw Folwarczny, organistą i kasjerem nauczyciel Augustyn Fukała, sekretarzem Karol Poncza. Chór kościelny prowadził w tym czasie Karol Kraina, później Adolf Dzik. Prężnie działało koło niewiast, prowadzone przez Amalię Dzikową, a następnie Emilię Kołder. Lekcje religii w szkołach obok duchownych prowadziły także katechetki. W tym czasie zakupiono do kościoła dwa duże żyrandole i zelektryfikowano napęd dzwonów. Rozpoczęła się likwidacja szkód górniczych w budynkach parafialnych i na cmentarzu.
Dnia 2 lipca 1950 r. odbyły się wybory pierwszego pastora w historii zboru suskiego. Instalacja ks. Gustawa Szurmana odbyła się 3 września. Kolejnej niedzieli dokonano wyboru 22-osobowego prezbiterstwa, którego zaprzysiężenie miało miejsce dnia 30 października. W następnym roku rozszerzono służbę Słowa Bożego poprzez zaprowadzenie tygodni ewangelizacyjnych. Rozpoczęły się też godziny biblijne na farze oraz w szkołach. W ciągu tygodnia odbywało się łącznie 48 godzin lekcji religii. Przy kościele wybudowano marownię oraz toalety.
Rok 1952 zaznaczył się w historii Śląskiego Kościoła Ewangelickiego A. W. wielkim wstrząsem: w maju tegoż roku zmuszono ks. dra Józefa Bergera do ustąpienia ze stanowiska superintendenta i przyjęcia stanowiska pracownika naukowego Fakultetu Teologii Ewangelickiej w Modrej k. Bratysławy. Również zbór suski zaczyna powoli słabnąć. Rozpoczęło się sukcesywne zmniejszanie liczby godzin nauczania kościelnego, zakazano urządzania godzin biblijnych w szkołach. Ks. Budinský wybrany został pastorem w zborze czeskobraterskim Na Rozwoju w Czeskim Cieszynie. Odtąd w zborze suskim pracuje jeden duchowny, prowadząc naukę religii i odprawiając nabożeństwa w obydwu językach: polskim i czeskim. W połowie lutego 1953 ks. Gustaw Szurman zostaje odwołany ze Suchej i przeniesiony do zboru Na Niwach w Czeskim Cieszynie. Na jego miejsce przybywa z Karwiny-Frysztatu ks. Alfred Fierla.
Po bliższym zaznajomieniu się ze zborem nowy duszpasterz wybrany zostaje na pastora dnia 26 grudnia 1954 r. W niedzielę 20 października 1955 następuje uroczysta instalacja. Drugi z kolei pastor sfinalizował kwestię prawną własności gruntów zborowych. W roku 1955 kopalnia „Dukla” odkupiła zrujnowany przez szkody górnicze budynek szkoły w Dolnej Suchej. W kolejnych latach mury kościoła spięto żelaznymi ankrami, naprawiono także dach i schody, zaś pawłacze podparto drewnianymi słupami. Aby zapobiec opadaniu tynku na zborowników zgromadzonych na nabożeństwach, podczas kolejnego remontu w 1963 r. pod sufitem rozpięto artystycznie udrapowane satynowe płótno. W takim stanie wnętrze kościoła przetrwało aż do maja 2001 roku.
Niełatwa była praca duchownego na zdewastowanym terenie, gdzie sukcesywnie dochodziło do zmniejszenia liczby parafian; w dodatku pod naciskiem władz państwowych, starających się za wszelką cenę stłamsić wszelkie przejawy życia religijno-kościelnego. W 1960 r., mimo usilnych protestów pastora i prezbiterstwa, władze państwowe zarekwirowały budynek polskiego przedszkola w Suchej Średniej. W 1961 r. zarząd kopalni rozpoczął likwidację budynku fary. Mimo to jeszcze przez pewien czas zbór korzystał z kancelarii. W roku 1972 na koszt kopalni do parterowego budynku mieszkalnego dobudowano salkę na zebrania i próby chóru, zaś pozostałe pomieszczenia zaadaptowano na kancelarię i kuchenkę. Budynek dawnej szkoły, później fary, zburzony został ostatecznie w roku 1976.
Z dniem 1 listopada 1972 r. do Suchej skierowany został wikariusz ks. Jan Niedoba pochodzący z Bystrzycy. Pełen energii młody duszpasterz szybko zyskał sobie sympatię i poparcie zborowników. Żywili oni nadzieję, że po odejściu w stan spoczynku dotychczasowego pastora, ks. Niedoba pozostanie w Suchej jako jego następca. Stało się jednak inaczej. Ks. Fierla odszedł na zasłużoną emeryturę z końcem sierpnia 1974. Ks. Niedoba nie mógł na razie zostać samodzielnym pastorem. Administratorem ex officio został ks. sen. Jan Raszka. Po czteroletniej służbie w zborze suskim ks. Jan Niedoba przeniesiony został z dniem 1 grudnia 1976 r. do Trzanowic. Pracę w Suchej rozpoczyna ks. Zuzana Szpakowa, Słowaczka, nie władająca jeszcze w dostatecznym stopniu językiem polskim. Celem uspokojenia polskich zborowników zezwolono pracować w zborze (bez wynagrodzenia) emerytowanemu przymusowo ks. Jerzemu Wałachowi. W czasie choroby ks. Raszki ks. Wałach mianowany zostaje administratorem zboru od sierpnia 1977 r. W miejsce ks. Szpakowej, udającej się na studia w ChAT w Warszawie, celem „doszlifowania” języka polskiego, do zboru w Suchej skierowany zostaje ks. Jan Cieślar, dzisiejszy Zastępca Biskupa. Po rocznej, owocnej działalności (1.10.1977 – 31.07.1978) przeniesiony zostaje do Ligotki Kameralnej na miejsce zwolnionego ze służby ks. Stanisława Kaczmarczyka, zaś jego z kolei wikariusz, ks. Wiesław Szpak zostaje administratorem w Karwinie-Frysztacie, obejmując jednocześnie od 1 października administrację zboru w Suchej.
Nowy administrator pełnił służbę w zborze suskim przez ponad 6 lat. W roku 1980 dokonano remontu elewacji kościoła. Zniszczone tynki zastapiły nowe, cementowe, które po dziś dzień zachowały się w dobrym stanie. Tymczasowo udało się wstrzymać zakaz grzebania na tutejszym cmentarzu; stale zmniejszała się za to liczba zborowników. W czerwcu 1980 r. dokonano wyboru tylko 13 prezbiterów, co świadczy, że liczba zborowników musiała zmniejszyć się o ponad tysiąc. W marcu 1982 r. umiera nagle kasjer i sekretarz zborowy Leopold Pasz. Na jego miejsce sekretarzem zostaje – pełniący tę funkcję do dziś – Ludwik Nierostek, zaś kasę przejmuje Irena Kożusznikowa. Po śmierci długoletniego ofiarnego dyrygenta chóru Rudolfa Firli, pałeczkę w połączonym chórze czesko-polskim przejmuje od 1982 r. Jan Marek.
W styczniu 1985 r. ks. Szpak przekazuje administrację zboru w ręce pastora błędowickiego, ks. Władysława Volnego, dzisiejszego Biskupa Kościoła. Od października 1984 r. w parafii służy także wikariuszka ks. Anna Bystrzycka. W lipcu 1986 r. jej miejsce zajmuje ks. Fryderyk Pieter. Z dniem 1 listopada 1987 r. ks. Bystrzycka powraca do Suchej. W czasie administracji ks. Volnego dokonano remontu organów oraz przebudowy kościoła. W zabudowanych skrzydłach bocznych miejsce znalazła kancelaria, zakrystia, salka szkółki niedzielnej i chóru oraz kuchnia. Ostatni z budynków parafialnych, służący tymczasowo jako dom zborowy, padł ofiarą szkód górniczych. W 1984 r. zamknięty został cmentarz w Suchej.

| Autor: bogdan | Vydáno dne 10. 10. 2007 | 2723 přečtení | Informační e-mailVytisknout článek
Novinky
19.04.2018: Sušská rybka na Facebooku
Informujeme, že stránku našeho farního sboru najdete také na Facebooku: Sušská rybka Fb. Można tam znaleźć wszelkie aktualne informacje dotyczące życia zborowego oraz ciekawych inicjatyw, godnych polecenia.

18.03.2018: Zpráva ze života a práce sboru za rok 2017
Výroční zprávu ze života a práce sboru najdete zde.

12.12.2017: Porządek nabożeństw - 2018 - Přehled bohoslužeb

Právě vyšel nový přehled služeb Božích na rok 2018. V "papírové" podobě jej můžete obdržet od prosince v kostele při bohoslužbách nebo ve sborovém domě. Celý pořádek je ke stažení zde.


12.03.2017: Sprawozdanie z życia religijno-kościelnego Parafii ŚKEAW w Hawierzowie Suchej za rok 2016
Výroční zprávu ze života a práce sboru najdete zde.

© 2003-2019 sbor Slezské církve evangelické augsburského vyznání v Havířově-Prostřední Suché
Tento web byl vytvořen prostřednictvím redakčního systému phpRS.